Εισήγηση: «Το επαναστατικό κόμμα»: Μια συνεχώς εξελισσόμενη αντίφαση

φλορα

Ολόκληρη η εισήγηση της Φλώρας Νικολιδάκημέλος της κίνησης ΔιΕΕξοδος, Περιφερειακή Σύμβουλος Αττικής, στην 2η μέρα του ιστορικού-θεωρητικού διήμερου, 11 Νοεμβρίου 2018:

«Το επαναστατικό κόμμα»: Μια συνεχώς εξελισσόμενη αντίφαση.

Αγαπητές συντρόφισσες, σύντροφοι, φίλοι και συναγωνιστές,

Θα προσπαθήσω να θέσω το ζήτημα της ένταξης σε ένα κόμμα που έχει σκοπό την ανατροπή του καπιταλισμού για την κοινωνική απελευθέρωση της εργατικής τάξης και της κοινωνίας ολόκληρης.

Το θέμα μου είναι οι συνθήκες μέσα στις οποίες παίρνει κανείς μια τέτοια απόφαση, οι όροι και οι προϋποθέσεις που θα κάνουν αυτή την απόφαση γόνιμη, δημιουργική και αποτελεσματική τόσο γι’ αυτόν που παίρνει την απόφαση όσο και για το κόμμα.

-Το θέμα αυτό παρ’ ότι είναι εξαιρετικά σοβαρό, δεν έχει τύχει μέχρι σήμερα της συζήτησης που του αναλογεί.

Συνήθως περιορίζεται στην αποδοχή του καταστατικού, και στη συνέχεια το μέλος ελέγχεται στη βάση αυτών των κανόνων σα να είναι έτοιμο να τους αποδεχτεί και κατ’ ουσίαν. Η σχέση των κανόνων με το άτομο και την ομάδα, είναι όπως καταλαβαίνουμε ένα ζήτημα νέου τύπου δημοκρατίας. Μιας δημοκρατίας που χρειάζεται μια νέου τύπου συνείδηση, που θα θέλαμε να έχουμε, αλλά δεν έχουμε τη στιγμή της απόφασης για την ένταξή μας. Έχει σημασία λοιπόν να έχουμε τουλάχιστον συνείδηση της απόφασης μας.

-Ο σημερινός άνθρωπος σε ελάχιστες περιοχές της καθημερινότητάς του είναι ελεύθερος. Τόσο στον προσωπικό χώρο όσο και στο χώρο εργασίας υπάρχουν συμβάσεις και καταναγκασμοί. Το κοινωνικό περιβάλλον διέπεται από κανόνες συμπεριφοράς που τις περισσότερες φορές υπερβαίνουν την ανοχή ακόμη και ενός προοδευτικού ανθρώπου.

-Ο χρόνος που το άτομο περνάει στο Επαναστατικό Κόμμα, πρέπει να έχουμε τη φιλοδοξία, να είναι χρόνος πνευματικής ελευθερίας, ουσιαστικής επικοινωνίας και χρόνος που αποκτά γνώσεις και εμπειρίες έξω από τα δεδομένα. Να είναι δηλ. χρόνος γόνιμος και δημιουργικός γιατί έτσι αντέχεται η έξω πραγματικότητα και κυρίως έτσι αντιμετωπίζεται.

Δεν ξέρω αν σας έχει απασχολήσει ο λόγος που πολλοί άνθρωποι μένουν σε οργανώσεις που ουσιαστικά δεν τους καλύπτουν. Το κάνουν γιατί εκεί έχει διαμορφωθεί ένα περιβάλλον που τους είναι απαραίτητο για τη ζωή τους. Για να αντέξουν αυτό που συμβαίνει έξω. Έτσι όταν ο δεσμός αυτός σπάσει, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες κι’ αν γίνει αυτό, αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες και βαθιές εμπειρίες.

Το επαναστατικό κόμμα το αποτελούν άνθρωποι για τους οποίους οι ιδέες της κοινωνικής δικαιοσύνης και της κοινωνικής ελευθερίας είναι καθοριστικές. Ταυτοχρόνως οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον του ατομισμού και του ίδιου συμφέροντος. Και παρά τη διαφαινόμενη αντίφαση, διαπιστώνουμε συνεχώς ότι οι άνθρωποι που εντάσσουν τον εαυτό τους σε ένα τέτοιο κόμμα έχουν τη βαθιά ανάγκη να βιώσουν την κατάσταση της δικαιοσύνης στο εσωτερικό του σαν πρόπλασμα της μελλοντικής κοινωνίας . Θέλουν να δουν το μέλλον μέσα από την οπτική της δικαιοσύνης.

– Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε καλά.

Γιατί αν καταλάβουμε αυτό, θα εξηγήσουμε και το άλλο,

-Πως συμβαίνει δηλ. να υπάρχουν άνθρωποι στα πλαίσια αυτού του συστήματος, με τη νοημοσύνη και την εντιμότητα να διακρίνουν το ιστορικά εφήμερο, το ατελέσφορο αλλά και το άδικο για την πλειοψηφία των ανθρώπων που περιέχουν οι κυρίαρχες αξίες του καπιταλισμού.

-Συμβαίνει γιατί υπάρχει η ιστορία του κινήματος, η εμπειρία των αγώνων και φυσικά η θεωρίας μας. Υλικά πολύτιμα για όλους μας που πρέπει να προστατεύουμε από κάθε προσπάθεια υπονόμευσης και απαξίωσης. Αυτό σημαίνει πως ξεσκονίζοντας κάθε γωνιά και πτυχή της ιστορικής πορείας του κομμουνιστικού κινήματος έχουμε συνείδηση πως πρόκειται για τη μήτρα στην οποία αναπτύσσονται συνεχώς οι νέοι αγωνιστές για την υπόθεση του κομμουνισμού. Η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας για τη δική μας υπόθεση, δεν μπορεί να γίνεται με τη λογική και τη μεθοδολογία της αστικής επιστήμης. Αλλά με τη λογική και το συναίσθημα ότι στην πραγματικότητα μιλάμε για αγωνιστές που όποια θέση και να πήραν σε διάφορες εσωκομματικές διαδικασίες σε σοβαρές καμπές του κινήματος, αυτό δεν τους γλύτωσε από φυλακές, εξορίες, βασανιστήρια ή και το θάνατο.

Βάζοντας τον εαυτό μας σε μια τέτοια διαδικασία σημαίνει ότι ο κάθε ένας από εμάς συνειδητοποιεί το μέγεθος της απαιτούμενης προσφοράς, έτσι ώστε η ομάδα να μπορεί να ανταποκρίνεται στο σκοπό της, αξιοποιώντας τα εργαλεία της συντροφικότητας, της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης, της κριτικής αλλά και του ακρωτηριασμού. (τη λέξη «ακρωτηριασμός» χρησιμοποίησε ένα μεγάλος παιδαγωγός, ο Μακαρένκο, που ανέλαβε την επανένταξη των παιδιών στον κοινωνικό ιστό μετά τον εμφύλιο που διήρκεσε περίπου 10 χρόνια στη νεαρή τότε Σοβιετική Ένωση- έχει γράψει ένα σπουδαίο έργο που αξίζει να διαβαστεί).

-Έχουμε λοιπόν μια διαδικασία ταυτοχρόνως εκπαίδευσης και δράσης. Η ισορροπία εδώ παίζει σημαντικό ρόλο.

-Τάσσοντας τον εαυτό του ο καθένας, η καθεμία και το καθένα στο επαναστατικό κόμμα, κάνει μια συνειδητή ενέργεια να τεθεί στο αμόνι μιας συνεχούς αντίφασης, που θα τον σμιλεύει μέσα από καταστάσεις συγκρούσεων με τον εαυτό του και τους γύρω του. Πρόκειται για επιλογή στάσης ζωής. Πρόκειται για μια σπουδαία απόφαση που θα πρέπει να σε ισορροπεί εσωτερικά και να σε καθιστά ικανό να αντιμετωπίσεις την έξω, δύσκολη, άδικη και τόσο φθοροποιό κοινωνική πραγματικότητα.

-Στο επαναστατικό κόμμα θα συναντηθούν ο εργάτης από ταξικό ένστικτο και κοινωνική εμπειρία και ο διανοούμενος από ιδεολογική τοποθέτηση. Εδώ υπάρχει ένα άλλο πεδίο σύγκρουσης, αλληλεπίδρασης και ώσμωσης. Αυτή την κατάσταση τη συναντάμε και έξω από το κόμμα, στην κοινωνία, αλλά με μια μεγάλη διαφορά: στην αστική κοινωνία η σχέση αυτή είναι σχέση εξουσίας. Ο λόγος που κάνει σημαντική την ύπαρξη εργατικών στελεχών στο επαναστατικό κόμμα είναι μεταξύ άλλων και για να μη μεταφέρεται η σχέση εξουσίας και μέσα στο κόμμα.

-Είπαμε ότι το επαναστατικό κόμμα έχει σα σκοπό την κατάργηση της εξουσίας της αστικής τάξης και την ανάδειξη της εργατικής τάξης στη δύναμη αυτή που θα οδηγήσει ολόκληρη την κοινωνία στην απελευθέρωση από τα οικονομικά και ιδεολογικά δεσμά του Κεφαλαίου.

-Το επαναστατικό κόμμα λοιπόν, δεν μπορεί να υπάρχει για τον εαυτό του. Υπάρχει για το σκοπό που καλείται να υπηρετήσει.

Για να το πετύχει αυτό χρειάζεται μέλη-οντότητες. Μέλη με κοινωνικό αποτύπωμα. Και που υπάρχουν άνθρωποι με κοινωνικό αποτύπωμα; Στο κίνημα. Στο κίνημα που υπάρχει έξω και ανεξάρτητα από το κόμμα. Εδώ οι λέξεις «έξω» και «ανεξάρτητα» έχουν την έννοια του αντικειμενικού. Ότι δηλ. το κίνημα υπάρχει για το κάθε φορά πρόβλημα, όπως ο εκδημοκρατισμός, η ειρήνη, το περιβάλλον, οι μισθοί, οι συνδικαλιστικές ελευθερίες κλπ. Οι δράσεις που αναπτύσσουν οι άνθρωποι για τα προβλήματά τους , δεν έχει σαν αιτία την ύπαρξη η μη επαναστατικού κόμματος.

-Δεν υπάρχει μεγαλύτερη στρέβλωση από την κατασκευή κινήματος από το κόμμα. Είναι εκατό φορές καλλίτερο να μην ξεκινήσει μια δράση για κάποιο πρόβλημα, από το να ξεκινήσει μόνο από μέλη του κόμματος. Όταν μιλάμε για επαναστατικό κόμμα, εννοούμε ότι κάθε μέλος αυτού του κόμματος είναι ικανό να συμβάλλει στην ανάπτυξη δράσης για κάποιο πρόβλημα. Και το μέλος γίνεται ικανό μόνο στα πλαίσια της θεμελιακής συνθήκης ότι είναι σε επαφή με πολλούς ανθρώπους που ζουν το πρόβλημα, γιατί και το ίδιο αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα. Αν δεν υπάρχει αυτή η συνθήκη, το επαναστατικό κόμμα αρχίζει και παίζει ρόλους, πράγμα που το οδηγεί ξανά και ξανά στον εαυτό του.

-Ο σκοπός του επαναστατικού κόμματος βρίσκεται έξω από τα όρια του συστήματος, γι’ αυτό και η πορεία του είναι πολύ αντιφατική. Ενώ έχει σκοπό την ανατροπή του καπιταλισμού, την ίδια στιγμή εντάσσει τον εαυτό του στα πλαίσια και τις απαιτήσεις του αστικού πολιτικού συστήματος. Συνδυάζονται αυτά τα δύο;

-Ποια είναι η πείρα της μεταπολίτευσης;

Το πολιτικό σύστημα ανασυγκροτήθηκε μετά τη χούντα, με καινούργια στοιχεία που έβαζαν στο κοινοβουλευτικό παιχνίδι δύο νέους παίκτες: Το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ. Η αστική τάξη ενώ διέθετε μια σχετική πείρα για τη διαχείριση του ΠΑΣΟΚ με τη βοήθεια και του ΚΚΕ-εσωτερικού, πείρα που είχε αποκτήσει από τη σχέση της με την ΕΔΑ, είχε κενό στη διαχείριση του ΚΚΕ ως νόμιμου κοινοβουλευτικού κόμματος. Κατά τη διάρκεια αυτού του κενού, το στήσιμο των οργανώσεων του ΚΚΕ και γενικά η συγκρότησή του, ήταν θεαματική με γνήσια στοιχεία επαναστατικότητας. Βαθμιαία όμως, με τη στερέωση της αστικής κοινοβουλευτική δημοκρατίας στην Ελλάδα, για όλα τα κόμματα, κορυφαία στιγμή πολιτικής δράσης διαμορφωνόταν η υπόθεση των βουλευτικών εκλογών. Το δημοκρατικό εκλογικό δικαίωμα των πολιτών μαζί με την τηλεόραση που άρχισε να κάνει τα πρώτα δημοκρατικά της βήματα, συνέθεσαν μια νέα πραγματικότητα που δεν μελετήθηκε ποτέ εγκαίρως και σύμφωνα με τη σημασία που είχε. Το επιχείρημα ότι στην περίοδο των εκλογών ανεβαίνει το πολιτικό ενδιαφέρον, ανοίγουν τα αυτιά όπως λέγεται, άρα μπορούν να γίνουν γνωστές οι θέσεις της κομμουνιστικής αριστεράς κυριάρχησε. Αν το ξανασκεφτούμε όμως, θα δούμε ότι οι θέσεις της κομμουνιστικής αριστεράς για την εργασία, την παιδεία την υγεία κλπ έγιναν γνωστές από τους μεγάλους αγώνες που αναπτύχθηκαν στην πρώτη εικοσαετία της μεταπολίτευσης και όχι από τις συζητήσεις και τις προεκλογικές εμφανίσεις στην τηλεόραση. Από την τηλεόραση μάθαμε πρόσωπα, όχι θέσεις. Η τηλεόραση απέκτησε μεγάλο κύρος. Μετά από μερικά χρόνια ήταν αδύνατο να σκεφτείς ότι μπορείς να κάνεις πολλά ερήμην της τηλεοπτικής προβολής. Αυτό όμως συμπίεσε τη δουλειά των οργανώσεων βάσης, πράγμα που επέδρασε μοιραία στη διαμόρφωση των μελών σε κόμματα που η ένταξη ήταν, όπως είπαμε, επιλογή στάσης ζωής.

-Πολύ συχνά τα μέλη των κομμουνιστικών οργανώσεων ζητούν περισσότερο χρόνο για γενικές –θεωρητικές συζητήσεις. Η στάση όλων των καθοδηγήσεων στην έκφραση αυτής της ανάγκης είναι αρνητική.

-Πολύ συχνά τα μέλη ζητούν περισσότερο χρόνο για να αναπτύξουν μια δουλειά στο χώρο τους. Η καθοδήγηση έχει συνήθως άλλη άποψη. Απαιτεί δράση τώρα για κάποιο επίκαιρο ζήτημα. Το κυνήγι της επικαιρότητας είναι η δεύτερη μεγάλη αποτυχία , για τη δική μας υπόθεση, της μεταπολίτευσης. Ουσιαστικά το σενάριο των πολιτικών εξελίξεων 44 χρόνια τώρα, έχει την ίδια ταχύτητα που εξελίσσεται το σενάριο σε τηλεοπτικά σήριαλ τύπου Λάμψης. Δηλ. καθόλου. Όλα τα προβλήματα είναι εδώ και περιμένουν υπομονετικά τη λύση τους. Επίσης προβλήματα που λύθηκαν επανέρχονται γιατί οι αστικές κυβερνήσεις παλινδρομούν.

Σύντροφοι και συντρόφισσες,

 το συμπέρασμά μου είναι ότι το αστικό πολιτικό σύστημα βγήκε κερδισμένο από την εμπλοκή της κομμουνιστικής αριστεράς στις απαιτήσεις του.

-Το αστικό πολιτικό σύστημα πέτυχε ο κόσμος να σκέφτεται «ρεαλιστικά» στις εκλογές, δηλ. να πετύχει κάτι από τις κάθε φορά εκλογές, κάτι χειροπιαστό, ορατό. Με μια έννοια είναι πιο σωστή αυτή η στάση για τη φύση των εκλογών. Δεν περιέχει αυταπάτες. Οι αυταπάτες βρίσκονται στη δική μας πλευρά όταν προσπαθούμε ιδεολογικά και θεωρητικά να κερδίσουμε ψηφοφόρους. Κερδίζεται ποτέ ένας τέτοιος αγώνας;

-Τι να κάνουμε;

Να μην παίρνουμε μέρος στις εκλογές;- Για μένα το θέμα αυτό είναι πλέον υπό συζήτηση. Πολύ μεγάλη δαπάνη ενέργειας για πολύ μικρό αποτέλεσμα. Ακόμη και για το ΚΚΕ αυτό είναι ένα ερώτημα. Ξέρετε στα μέσα της δεκαετίας του 1980, το πολιτικό και κοινωνικό αποτύπωμα του ΚΚΕ ήταν τεράστιο. Σωματεία, σύλλογοι, β΄ βάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις, Δήμοι ήταν στα χέρια του. Ποτέ δεν εκφράστηκε όλο αυτό στις βουλευτικές εκλογές. Ο κόσμος ψήφιζε τότε κομμουνιστή για το σωματείο, γιατί αυτόν χρειαζόταν εκεί και έναν αστό για την κυβέρνηση. Δεν ήταν κι άσχημη συνείδηση αυτή. Δεν είναι κακό να ξέρει ο κόσμος τα όρια μιας αστικής κυβέρνησης. Αν δηλ. αυτή η αντίφαση είχε εκτιμηθεί σωστά, προωθητικά μπορεί να μην έφτανε ποτέ η ΓΣΕΕ στο σημερινό χάλι. Αν δηλ. κατά κάποιο τρόπο τα είχαμε χωρίσει τα τσανάκια μας. Η κυβέρνηση είναι δική σας υπόθεση, αλλά στα δικά μας λημέρια δεν μπαίνετε. Πως σας φαίνετε αυτή η σκέψη ως τακτική του επαναστατικού κόμματος; Νομίζω ότι μια τέτοια απουσία μόνο από τις βουλευτικές εκλογές, θα είχε πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα από το εκλογικό ποσοστό. Και βέβαια αν είχαμε δουλέψει έτσι, δεν θα μπορούσε ποτέ ο Σύριζα να παραμυθιάσει τόσο τον εαυτό του όσο και τον κόσμο, για την αριστερή κυβέρνηση στον καπιταλισμό.

-Στο σημείο αυτό θα κάνω μια παρένθεση για την Γ’ Διεθνή, η οποία έθεσε ουσιαστικά δύο ζητήματα:

-Τη συμμετοχή των κομμουνιστών παντού, που πράγματι έδωσε τεράστια ώθηση στη δουλειά των κομμουνιστικών κομμάτων, αλλά αποτέλεσε τη βάση της ενσωμάτωσης γιατί δεν μπήκαν τα απαραίτητα όρια, και

-Το ζήτημα του συσχετισμού των δυνάμεων, που μαζί με το προηγούμενο κλείδωσε κυριολεκτικά το συμβιβασμό με την αστική τάξη, για μια ολόκληρη περίοδο, μέχρι και σήμερα.

-Ειδικά το ζήτημα του συσχετισμού των δυνάμεων, όταν μετριέται με το εκλογικό αποτέλεσμα, το ίδιο το κομμουνιστικό κίνημα βάζει τα χεράκια του και βγάζει τα ματάκια του. Γιατί, που αναφέρεται το κομμουνιστικό κίνημα κυρίως; Στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό. Ποιος κυβερνάει ουσιαστικά; Αυτός που επηρεάζει τον Ο.Ε.Π. ή αυτός που επηρεάζει τους συνταξιούχους και τις νοικοκυρές;

-Κι’ αν στο εκλογικό ποσοστό των αστικών κομμάτων –στο επίπεδο της επικοινωνίας, αντιπαραθέσεις το ποσοστό σου στο συνδικαλιστικό και φοιτητικό κίνημα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση; Ποιο ποσοστό μετράει περισσότερο;

-Ποιο ποσοστό ταράζει τον ύπνο του ΣΕΒ του Πάϊατ και του Ντράγκι;

-Κατά την άποψή μου πάντα, στη δεκαετία του ΄80, χάσαμε ακόμη μια ευκαιρία για τον επαναπροσδιορισμό της τακτικής του επαναστατικού κόμματος. Δυστυχώς το πήγαμε τελείως αλλιώς.

Πως δηλαδή;

Θεωρήσαμε αναγκαίο να απαντήσουμε στο ερώτημα «και εσείς τι προτείνετε»;

-Σήμερα φαίνεται τόσο καθαρά, ποια έπρεπε να είναι η απάντηση. Τι να προτείνουμε δηλαδή; Εμείς θέλουμε αύξηση μισθών, κόφτε το λαιμό σας. Αντί γι’ αυτό όμως μπήκαμε στη συζήτηση μισθοί και παραγωγικότητα, κόστος παραγωγής, εκσυγχρονισμός της παραγωγής και εκεί κάπου στις αρχές του 90, ήρθε και η συμφωνία του συνδικάτου της Φολκσβάγκεν με την εργοδοσία για μείωση των μισθών, ενώ εδώ, πολύ νωρίτερα είχε εμφανιστεί το ΠΑΣΟΚ, ως κυβέρνηση πια, να θέτει «θεσμικά» και όχι οικονομικά αιτήματα στους τόπους δουλειάς.

-Ουσιαστικά, η ενσωμάτωση της εργατικής τάξης επιχειρήθηκε μέσα από την απάντηση στο ερώτημα «τι προτείνετε;»

-Λοιπόν προτείνουμε,

-Να τα μαζέψετε και να φύγετε, θέλουμε την ευθύνη για την παραγωγή, τη διεύθυνση της οικονομίας και την ευθύνη για την πλήρη αναδιοργάνωση των τομέων της Παιδείας και της Υγείας. Αυτό προτείνουμε.

-Τρελοί είστε;

-Προφανώς.

Δείτε ολόκληρη την εισήγηση της Φλώρας Νικολιδάκη στο video: 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Φτιάξε site στο WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: