Εισήγηση: Το μέλλον της εργασίας στον κόσμο και την ΕΕ: Ανεργία και ρομποτική. Οι εργαζόμενοι στη φυλακή του κεφαλαίου

flora

Ολόκληρη η εισήγηση της Φλώρας Νικολιδάκη,  περιφερειακής συμβούλου Αττικής, μέλος κίνησης ΔιΕΕξοδος, στην ημερίδα 30 Μάρτη 2019:

Καλησπέρα σας,

Σήμερα σας παρουσιάζω τη Σοφία.

Η Σοφία είναι το πρώτο ανθρωπόμορφο ρομπότ που έχει ιθαγένεια.

Η Σοφία είναι πολίτης της Σαουδικής Αραβίας.

Κατασκευάστηκε το 2017 και έχει δώσει μέχρι τώρα αρκετές συνεντεύξεις. Δεν είναι τυχαίο αυτό. Δεν μας δείχνουν τι δουλειά μπορεί να κάνει η Σοφία, μας δείχνουν πως σκέφτεται. Συνεπής η αστική τάξη στην επιλογή της να θεωρεί την ιδεολογία ως το σημαντικότερο όλων των παρεμβάσεων στα μυαλά των ανθρώπων.

Ο επικεφαλής της Daimler Benz, Dieter Zetsche Πρόβλεψε τις αλλαγές που θα ζήσουμε στο άμεσο μέλλον, και αυτά που αναφέρει σε ομιλία του, παραπέμπουν σε έναν άλλο κόσμο που ο άνθρωπος περνά σε δεύτερη μοίρα. 

Η Σοφία, στην πρώτη της συνέντευξη δήλωσε ότι είναι ένα βρέφος που όμως μαθαίνει πολύ γρήγορα. Είπε επίσης πως αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να ασχοληθεί με την τέχνη, που θα ήθελε, γιατί δεν έχει τη βιολογική ανάγκη του ύπνου. Όταν θα αρχίσει να κοιμάται είπε, ίσως το καταφέρει και αυτό.

Πρόσφατα, δύο χρόνια μετά, κατασκευάστηκε η αδελφή της, η μικρή Σοφία, που απευθύνεται σε παιδιά. Μπορεί σε μια διαδραστική επαφή μαζί τους να βγάλει από τη μέση την παθητικότητα της τηλεόρασης και τη μοναξιά του διαδικτύου. Μπορεί λένε οι κατασκευαστές της, να αναπτύξει τη νοημοσύνη της, σε αλληλεπίδραση με την ανάπτυξη της νοημοσύνης του παιδιού μέχρι εκεί που φτάνει η φαντασία του.

Φίλοι και φίλες,

Η Σοφία, γεννήθηκε χωρίς γονείς. Το κράτος δεν ξόδεψε χρήματα για άδεια εγκυμοσύνης και επίδομα τοκετού. Οι επιχειρήσεις δεν χρειάστηκε να ακολουθήσουν κάποια συγκεκριμένη νομοθεσία που να αφορά του γονείς της.

Αμέσως μετά τη γέννησή της ήταν έτοιμη για την παραγωγή. Δεν χρειάστηκε σύστημα εκπαίδευσης, σύστημα υγείας, κοινωνικές υποδομές όπως παιδικοί σταθμοί, προσχολική αγωγή, αθλητισμός κλπ.

Η Σοφία έχει τη δυνατότητα άριστης ανταπόκρισης στις απαιτήσεις της εργασίας της, δεν έχει ανάγκη την επιμόρφωση, την εξειδίκευση. Δεν έχει ανάγκη το συνδικαλισμό.

Μα πάνω απ’ όλα, η Σοφία δεν έχει μισθό. Δεν τον χρειάζεται. Δεν έχει σπίτι, δεν καταναλώνει τροφή, νερό και φάρμακα. Δε χρειάζεται ασφάλιση.

Και η μικρή Σοφία, μπορεί να αντικαταστήσει με πολύ μεγαλύτερο εύρος γνώσεων, με απέραντη υπομονή και επιχειρηματολογία (να το προσέξουμε αυτό), τη γυναίκα που κρατάει το παιδί.

Αγαπητοί φίλοι,

-Σήμερα, σε 7.500.000 θέσεις εργασίας τα ρομπότ έχουν αντικαταστήσει τον άνθρωπο. Από τις θέσεις αυτές έχουν δημιουργηθεί ξανά ως θέσεις ανθρώπινης εργασίας τα 2.000.000. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την κατάσταση των υπολοίπων 5.500.000 ανθρώπων.

Άρθρο της «Καθημερινής», 16/10/2016, αναφερόμενο στο ίδιο ζήτημα, έγραφε: «Η αντικατάσταση ανθρώπου από ρομπότ είναι πιο κοντά από ό,τι φανταζόμαστε. Η Mc Donalds δήλωσε πρόσφατα πως αν αυξηθεί ο κατώτερος μισθός στα 15 δολ. την ώρα, οι εταιρείες θα σκεφτούν την αντικατάσταση ανθρώπων με μηχανές παραγγελιών. Σε λίγα χρόνια, το αστικό τοπίο θα είναι γεμάτο από drones που θα αντικαταστήσουν τους ταχυδρόμους, ενώ αυτοκίνητα χωρίς οδηγούς θα μεταφέρουν τους επιβάτες. Ακόμα και επαγγέλματα που χρειάζονται υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης θα απειληθούν, όπως στην περίπτωση των ρομπότ – αναισθησιολόγων, που ανακόπηκε μετά την αντίδραση της Αμερικανικής Ένωσης Αναισθησιολόγων.

Το να βρίσκεται εκτός εργασίας ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού, θα οδηγήσει σύντομα σε επικίνδυνες καταστάσεις, λόγω της αύξησης σωματικών και ψυχολογικών ασθενειών. Η εργασία είναι αναγκαία για τη διαμόρφωση θετικής ταυτότητας των ατόμων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των Αμερικανών Ινδιάνων, στους οποίους δόθηκαν φορολογικές ελαφρύνσεις μέσω αλλαγών στη νομοθεσία των καζίνο, οδηγώντας τους ιθαγενείς να ζουν μέσω αυτών των επιδομάτων, με αποτέλεσμα να καταγράφονται τεράστια ποσοστά αλκοολισμού μεταξύ τους. Άτομα χωρίς αυτοεκτίμηση και όραμα θα είναι ένα προβληματικό θέμα για την ευρύτερη κοινωνία. Η πολιτική εξουσία δεν έχει βρει ακόμη τις λύσεις…».

Στο σημείο αυτό, παρεμβαίνει ο Μπιλ Γκέιτς:

Ως ιδιοκτήτης της «Microsoft» που παράγει νέες τεχνολογίες, σε συνέντευξή του, είπε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να φορολογήσουν τις επιχειρήσεις που αντικαθιστούν ή θα αντικαταστήσουν σε θέσεις εργασίας τους εργαζόμενους με ρομπότ. Και το προτείνει ως μέσο χρηματοδότησης της απασχόλησης σε κοινωνικές υπηρεσίες όπως στην εξυπηρέτηση ασθενών, ανθρώπων της τρίτης ηλικίας κ.λπ., εργαζομένων που έχασαν ή θα χάσουν τη δουλειά τους, ή στην επανεκπαίδευσή τους, για να βρουν άλλη δουλειά.

«Την ίδια στιγμή που προωθείται ο αυτοματισμός και χάνονται θέσεις εργασίας, πρέπει να αναπτυχθούν υπηρεσίες για το καλό των ανθρώπων, και ιδιαίτερα των φτωχότερων και πιο αδύναμων, τους γηραιότερους, τα παιδιά με ιδιαίτερες ανάγκες, τα σχολεία, εκεί όπου υπάρχουν λιγότεροι για να τους υποστηρίξουν και απαιτείται ένα ιδιαίτερο ανθρώπινο γνώρισμα, η ενσυναίσθηση. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι η αντικατάσταση ανθρώπων από ρομπότ μηδενίζει το εισόδημα από το φόρο που κατέβαλλε αυτός ο εργαζόμενος, φόρος από τον οποίο χρηματοδοτούνται σήμερα οι προαναφερόμενες υπηρεσίες. Εξάλλου, η κοινωνία δεν θα πρέπει να φοβάται την καινοτομία, θα πρέπει να ενθουσιάζεται από αυτήν και γι’ αυτό θα ήταν καλύτερα να γνωρίζει ότι υπάρχει ένα ξεκάθαρο πλάνο για το τι θα συμβεί στους ανθρώπους που χάνουν τη δουλειά τους από την έλευση των ρομπότ. Οι επιχειρήσεις δεν θα αναλάμβαναν αυτή την πρωτοβουλία, οι κυβερνήσεις όμως θα έπρεπε», είπε Ο Μπιλ Γκέιτς.

Όπου και να αναζητήσετε αρθρογραφία για το ζήτημα των ρομπότ στην εργασία, θα δείτε με πολλούς τρόπους το θέμα να προσεγγίζεται από μια μόνο οπτική: Τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι.

Και εδώ αρχίζει η απάντηση της εισήγησης που σας παρουσιάζω.

Ποιος αλήθεια αντιμετωπίζει μεγαλύτερο κίνδυνο; Το κεφάλαιο ή οι εργαζόμενοι;

Ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Η Σοφία, έχει κόστος; Φυσικά. Έχει ένα κόστος κατασκευής που είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο από το κόστος γέννησης ενός παιδιού.

Επίσης έχει ένα συνεχές κόστος, πολύ εξειδικευμένης έρευνας, που σύμφωνα με αυτά που θα πούμε παρακάτω, μπορεί να είναι δαπάνη με λάθος ιεράρχηση.

Γιατί καλή είναι και η μικρή Σοφία, η δασκάλα, αλλά μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα από την επαφή του παιδιού με τη μικρή Σοφία, δεν ξέρω ποια θα είναι η δυνατότητα των γονιών να επικοινωνήσουν μαζί του.

-Η Σοφία έχει κόστος συντήρησης και κατανάλωση αναλωσίμων που μοιάζουν πολύ με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του ανθρώπου.

Υπάρχει όμως και κάτι που είναι το σημαντικότερο όλων, με έναν τρόπο το είπε ο Μπιλ Γκέιτς, σε αυτά που διαβάσαμε παραπάνω, και που δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν τους απασχολεί.

Τι είπε ο Μπιλ Γκέιτς; Πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες οι κυβερνήσεις, γιατί οι επιχειρήσεις δεν θα το κάνουν, για να αντισταθμιστεί η μείωση των φόρων που θα εισπράττει το κράτος, από την αντικατάσταση των ανθρώπων από ρομπότ, γιατί με αυτούς τους φόρους αναπτύσσεται το όποιο κοινωνικό έργο. Σ’ ευχαριστούμε πάρα πολύ κ. Γκέιτς γι’ αυτή τη την παραδοχή.

Σύντροφοι και φίλοι,

Είναι δυνατόν να αντικαταστήσουν τα κράτη τους πελάτες τους, δηλ. όλους εμάς τους φορολογούμενους, με μηχανές;

Ποιος θα πληρώνει φόρους τους αμέτρητους άμεσους και έμμεσους φόρους;

-και δεν το λέμε έτσι αυτό, διαβάσαμε ότι η Toyota, ξανασκέφτηκε το πράγμα, ίσως να έκανε και το λογαριασμό, γιατί το πρώτο εργοστάσιο με ρομπότ εξ’ ολοκλήρου στην παραγωγή το έχουμε στην Ιαπωνία από το 2011, και πήρε μια τόσο δα σεμνή απόφαση, δημιούργησε εκ νέου 100 ομάδες χειρωνακτικής εργασίας, ακόμη και για εργασίες απόλυτα μονότονες και επαναλαμβανόμενες, που καταλαβαίνουμε όλοι, ότι μια χαρά μπορεί να κάνει ένα μηχάνημα και αυτό γίνεται εδώ και πολλά χρόνια.

Τι συμβαίνει; Τι τους απασχολεί;

Μια λεξούλα τους κοιτάει ειρωνικά, λέγεται υπεραξία. Καλή και άγια η Σοφία, αλλά δεν παράγει υπεραξία. Και επειδή η ζωή είναι διαβολικά καλή, έρχεται η στιγμή που η πηγή εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης, είναι πολύ πιθανόν να γίνει το όπλο της.

Το Κεφάλαιο χωρίς την υπεραξία θα πάθει ανήκεστο βλάβη. Η τάση του ποσοστού κέρδους να πέφτει, από τάση θα γίνει αγώνας ταχύτητας. Τα κράτη θα χάσουν φορολογητέα ύλη. Από πού θα εισπράττουν; Από τα ρομπότ ή τις εξαθλιωμένες ομάδες των ανθρώπων που θα ζουν με επιδόματα;

Κι αν ακόμα σκεφτεί κανείς μια πιθανή απάντηση, του τύπου, ότι θα χρειάζονται λιγότερα σχολεία, νοσοκομεία, τρόφιμα, ρούχα, φάρμακα, σπίτια, η πραγματικότητα είναι πολύ αυστηρή. Όλα αυτά αποτελούν την επιχειρηματική δραστηριότητα της τάξης των κατασκευαστών της Σοφίας.

Τότε γιατί γίνεται όλη αυτή η συζήτηση; Γιατί η προγραμματισμένη Σοφία, στη συνέντευξή της, στην ερώτηση αν θέλει να καταστρέψει τους ανθρώπους, απήντησε ότι θέλει να δώσει λίγο χρόνο ακόμη στους ανθρώπους; Ποιοι είναι αυτοί που θέλουν τους εργαζόμενους αλλιώς; Η Σοφία; Όχι βέβαια.

Η τάξη του κεφαλαίου όπως χρησιμοποιεί τις ουρές των ανέργων για τον εκφοβισμό της εργατικής τάξης να απαιτήσει αυτά που της ανήκουν και που δικαιούται, έτσι θα χρησιμοποιήσει και τα ρομπότ. –Τόσο, όσο.

Τόσο όσο να σπείρουν τον πανικό. Να σακατέψουν την αυτοεκτίμηση των ανθρώπων της εργασίας, να τους πείσουν ότι έχουν μόνο έναν τρόπο ύπαρξης, είναι να είναι υπάκουοι, πειθήνιοι, χωρίς απαιτήσεις, ιδέες, οράματα, οργανώσεις και άλλα ενοχλητικά, Δηλαδή να γίνουν όπως η Σοφία. Και θα πρέπει να είναι πολύ ευχαριστημένοι, γιατί αυτοί θα είναι ζωντανοί και όχι ρομπότ.

Τους απαντάμε: τελικά είστε σε πολύ άσχημη θέση. Ούτε εμείς δεν είχαμε καταλάβει σε πόσο μεγάλη απελπισία βρισκόσαστε, μέχρι που είδαμε τη Σοφία.

Ας το πάρουν απόφαση, δεν υπάρχουν χωρίς εμάς. Εμείς όμως μια χαρά θα υπάρχουμε χωρίς αυτούς.

Θα ρωτήσει κάποιος: υποτιμούμε μια εξέλιξη όπως αυτή της τεχνητής νοημοσύνης;

Δεν την υποτιμούμε, αλλά και δεν τη θεοποιούμε. Σκεφτόμαστε ποια είναι τα πλαίσια στα οποία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά προς όφελος του ανθρώπου και του περιβάλλοντος.

Η τεχνητή νοημοσύνη, είναι ένα από τα μεγάλα θέματα της εποχής μας που κάνει ακόμη πιο έντονη την ανάγκη ο καπιταλισμός να γίνει παρελθόν.

Ξέρετε κάτι; Όσο η τεχνολογική εξέλιξη προχωράει, τόσο πιο επείγοντα χαρακτήρα παίρνει αυτή η αλήθεια. Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη στα χέρια του κεφαλαίου μπορεί να γίνει πραγματική κατάρα για τον άνθρωπο, ενώ το αντίθετο θα συμβαίνει στον κομμουνισμό.

 

Δείτε το video με την εισήγηση της Φλώρας Νικολιδάκη:

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Φτιάξε site στο WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: