Design a site like this with WordPress.com
Ξεκινήστε

Εισήγηση της Πανελλαδικής Γραμματείας στις Επιτροπές Βάσης και τους αγωνιστές/στριες

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί την Εισήγηση της Πανελλαδικής γραμματείας στις επιτροπές βάσης και τους αγωνιστές/στριες της Πρωτοβουλίας για σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα για συζήτηση και σχεδιασμό για το επόμενο διάστημα:

ΚΡΙΣΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ

ΟΙ ΔΙΔΥΜΟΙ ΠΥΛΩΝΕΣ ΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΥ ΣΕ ΑΝΑΤΑΡΑΧΗ

Τα περισσότερα αστικά επιτελεία συμφωνούν ότι ένα φάντασμα πλανιέται πάνω τον σύγχρονο κόσμο. Το φάντασμα μιας μαζικής κοινωνικής έκρηξης, που με αιχμή το νέο κύμα φτώχειας που συμπιέζει τα εργατικά-λαϊκά εισοδήματα θα βγάλει στην επιφάνεια την οργή και την αγανάκτηση που συσσωρεύεται εδώ και 15 περίπου χρόνια με τις αλλεπάλληλες κρίσεις (χρηματοπιστωτική, προσφυγική, πανδημία, περιβαλλοντική καταστροφή και πόλεμος) την αντιλαϊκή πολιτική, το αντιδημοκρατικό κρεσέντο, τις πάσης φύσεως καταπιέσεις και κυρίως το τσάκισμα κάθε προσδοκίας για αξιοβίωτη ζωή για την συντριπτική πλειοψηφία του πλανήτη. Και η αλήθεια είναι ότι αρκετές φορές έως τώρα το καπάκι ταρακουνήθηκε. Όχι μόνο στην λεγόμενη περιφέρεια αλλά και στις μητροπόλεις του σύγχρονου καπιταλισμού. Και όμως, παρά το γεγονός ότι αυτό το εξεγερσιακό κύμα αφήνει πίσω του σημαντικές παρακαταθήκες αλλά και νέα ποιοτικά στοιχεία, εν τούτοις δεν καταφέρνει να τροποποιήσει ριζικά τον πραγματικό συσχετισμό δύναμης. Ακόμα και στην Χιλή μετά από 30 χρόνια ακραίου νεοφιλελευθερισμού, μήνες συγκρούσεων και με αρκετούς νεκρούς, η ακύρωση της συνταγματικής αναθεώρησης αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική ήττα, και έδειξε τα όρια του χλιαρού αριστερού κυβερνητισμού και του ταξικού συμφιλιωτισμού. Αν μη τι άλλο φαίνεται η ιστορική έλλειψη μιας άλλης, στρατηγικού χαρακτήρα απάντησης που θα προσδώσει μια νέα καθολικότητα, υπερβαίνοντας θετικά τις επιμέρους αρνήσεις (οικονομικού, περιβαλλοντικού, έμφυλου ή άλλου χαρακτήρα) και κυρίως θα εξοπλίσει τα κινήματα με μια συνολική αντικαπιταλιστική κομμουνιστική προοπτική έτσι ώστε να μην «αποσβένεται» η κοινωνική δυσαρέσκεια και να μην οδηγούνται σε αδιέξοδο οι κινηματικές εξάρσεις, ακόμη και οι πιο ηρωικές.

Οι φόβοι τους δεν είναι αδικαιολόγητοι. Η παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία βρίσκεται σε τέλμα στηριζόμενη περισσότερο από ποτέ σε πήλινα πόδια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη διόγκωση των εξωτερικών και εσωτερικών χρεών, τις συνεχείς παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών και την έκρηξη του πληθωρισμού (10% στην Γερμανία, που είναι η μεγαλύτερη τιμή του τα τελευταία 70 χρόνια), κάτι που δεν οφείλεται μόνα στα συγκυριακά ζητήματα της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των εμπλοκών στις εφοδιαστικές αλυσίδες, όσο κυρίως στην προσπάθεια των επιχειρήσεων να διατηρήσουν τα επίπεδα κερδοφορίας τους. Πρέπει να είναι σαφές, πως αναπτυξιακό σοκ για τον καπιταλισμό χωρίς καταστροφή κεφαλαίων (η λεγόμενη δημιουργική καταστροφή), δεν μπορεί να υπάρξει. Αυτή είναι η βάση της εξελισσόμενης πολιτικής κρίσης του αστικού πολιτικού συστήματος, που αποτυπώνεται ως κρίση ιστορικών πολιτικών ρευμάτων, ταχεία άνοδος και πτώση νέων πολιτικών σχηματισμών, αδυναμία άρθρωσης «ηγεμονικής αφήγησης», παραληρηματικό φόβο για τον «λαϊκισμό» από το λεγόμενο «Ακραίο Κέντρο», ανάδυση και ενίσχυση νέων παραλλαγών της ακροδεξιάς και διαρκές ενδεχόμενο κοινωνικών εκρήξεων.

Σε αυτό το περιβάλλον οξύνονται και οι διεθνείς ανταγωνισμοί με ένα ιστορικού χαρακτήρα μπρα ντε φερ για την παγκόσμια ηγεμονία. Οι Η.Π.Α. «δείχνουν τα δόντια τους» προκειμένου να μην χάσουν και άλλους πόντους, καθώς το pax Americana κλονίζεται, και προσπαθούν να αποσταθεροποιήσουν κάθε αντιηγεμονικό καπιταλιστικό συνασπισμό, ή να πολώσουν προς τα συμφέροντα τους άλλους όπως π.χ. την Ε.Ε. της οποίας η κρίση παραμένει και επιτάσσει την αναζήτηση της επόμενης φάσης της, προφανώς σε κατεύθυνση αντιδραστικής αναμόρφωσης της. Η Κίνα έχει σαφώς το προβάδισμα για να πάρει την πρωτοκαθεδρία της παγκόσμιας οικονομικής κυριαρχίας, ενώ προσπαθεί να καλύψει το πολιτικό και στρατιωτικό της μειονέκτημα σε σχέση με τις ΗΠΑ συγκροτώντας ένα πολύμορφο πόλο κρατών και οικονομιών (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική) εκτός του παραδοσιακού δυτικού κύκλου. Παράλληλα, αναπτύσσει έναν πολιτικό λόγο στην λογική των ισότιμα μοιρασμένων «ζωνών επιρροής», προβάλλει ένα μοντέλο διεθνοποίησης στηριγμένο περισσότερο στο εμπόριο και τις επενδύσεις (χαρακτηριστική η διείσδυση στην Αφρική), και μια επίκληση επιστροφής στις παραδόσεις (υπεράσπιση του έθνους κράτους, του θεσμού της οικογένειας κ.α.) ως ιδεολογικό αντίπαλο δέος απέναντι στον Δυτικό κόσμο. Εντός αυτής της αντιπαράθεσης, υπάρχει ένα μεγάλο φάσμα χωρών που προσπαθούν να κινηθούν εντός αυτών των αντιφάσεων, με χαρακτηριστική την περίπτωση της Τουρκίας.

Γενικότερα, μια σειρά κυβερνήσεις-κέντρα εξουσίας, όπως και μια σειρά πολιτικές δυνάμεις διεθνώς επενδύουν ξανά-και με νέους τρόπους-στην αντιδραστική ρητορεία για το έθνος, τη φυλή, τη θρησκεία, την οικογένεια και τις παραδόσεις, ως απάντηση στον εκφυλισμό και το σάπισμα των καπιταλιστικών κοινωνιών της Δύσης. Η Ρωσική κυρίαρχη πολιτική έκφραση και ρητορεία, μαζί και ο Κινέζικος αξιακός λόγος, συχνά μοιάζουν με τη ρητορική του Όρμπαν και της Μελόνι, με το “America first” του Τράμπ και τα νέα εθνικιστικά-θρησκευτικά και ανορθολογικά πολιτικά ρεύματα. Η τάση αυτή βρίσκει και πολιτική -μαζική και λαϊκή πολλές φορές- έκφραση με την ενίσχυση της ακροδεξιάς σε μια σειρά χώρες του πυρήνα της Ευρώπης (Ιταλία, Σουηδία, κλπ) και όχι μόνο (π.χ. Βραζιλία), ζήτημα καθόλου δευτερεύων στην πολιτική αντιπαράθεση που χρειάζεται από την πλευρά των δυνάμεων της αριστεράς και του κινήματος. Οι αιτίες και εδώ είναι η απουσία μιας επαναστατικής και ταυτόχρονα πειστικής απάντησης, η αδυναμία ενός εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος με νέα όπλα και καύσιμα, που θα συνιστά αντίπαλο δέος στην καπιταλιστική βαρβαρότητα σε όλες τις εκδοχές της, τόσο την αποτυχημένη νεοφιλελεύθερη δυτική σαπίλα, όσο και στην αναδυόμενη εθνικιστική, παραδόπιστη και ακροδεξιά δυσωδία.

Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να δούμε και τον εξελισσόμενο πόλεμο στην Ουκρανία ο οποίος μπαίνει σε μια πολύ επικίνδυνη φάση κλιμάκωσης, ενισχύοντας τους κινδύνους παραπέρα καταστροφικής γενίκευσής του. Το μπλοκ ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ε.Ε. είχε δυναμιτίσει και ναρκοθετήσει (πριν ακόμη και από το 2014) όλη την Ανατολική Ευρώπη, όπως κάνει και αλλού (π.χ. Ταιβάν). Σε συνεργασία με το αντιδραστικό καθεστώς Ζελένσκι, προωθούν μεθοδικά μια μακροχρόνια πολεμική (αλλά και οικονομική) αναμέτρηση με τη Ρωσία, με τα μάτια στραμμένα στην Κίνα. Στόχος τους είναι να διατηρήσουν την επικυριαρχία τους, η οποία σήμερα απειλείται από τον αντίπαλο πόλο. Από αυτή την σκοπιά, ο πόλεμος αυτός δεν έχει σχέση με την «προστασία της ελευθερίας έναντι της απολυταρχίας» όπως ισχυρίζονται ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ όπως και παλιότερα δεν μάτωναν τους λαούς της ανατολής δήθεν για την δημοκρατία. Δεν ξεκίνησε όμως και για να προστατευθούν οι καταπιεζόμενοι Ρωσόφωνοι πληθυσμοί στο Ντονμπάς όπως διακήρυξε προσχηματικά η Ρωσία ξεκινώντας την εισβολή στην Ουκρανία. Δεν είναι ένας πόλεμος εθνικός, αμυντικός ή και αντιιμπεριαλιστικός όπως τον ονομάζουν μια σειρά από δυνάμεις παγκόσμια, από άκρη σε άκρη του πολιτικού φάσματος. Άλλωστε πόσο δίκαιος και αντιφασιστικός μπορεί να είναι ένας πόλεμος που διεξάγεται κατά βάση από μισθοφόρους και με αντιστάσεις στην επιστράτευση? Στην ουσία του, είναι ένας πόλεμος του κεφαλαίου, ανάμεσα στον μέχρι τώρα κυρίαρχο πόλο ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ε.Ε. και τον υπό διαμόρφωση πόλο Ρωσίας-Κίνας κ.α., με στόχο τον έλεγχο των πηγών και δρόμων ενέργειας σε μια νευραλγική περιοχή, αλλά και για τη διαμόρφωση ισχύος και σφαιρών επιρροής σε μια εξελισσόμενη θανάσιμη παγκόσμια αντιπαράθεση.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗΣ

Στην Ελλάδα βιώνουμε μια άτυπη παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, εν μέσω πρωτοφανούς ακρίβειας και αυταρχισμού, αλλά και με τους οιωνούς μιας καταιγίδας ανάλογης των χρόνων των μνημονίων να πληθαίνουν. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. προσπαθεί να εξωραΐσει την κατάσταση μέσω μιας ρητορικής που παρουσιάζει αύξηση του ΑΕΠ κατά 7,7% το β’ τρίμηνο του 2022, αλλά και αύξησης των εσόδων του προϋπολογισμού, αποδίδοντας τα όποια προβλήματα αποκλειστικά σε εξωγενείς παράγοντες (πόλεμος στην Ουκρανία, πανδημία κτλ). Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ο ελληνικός καπιταλισμός απέχει πολύ από την επάνοδο στην όποια κανονικότητα.

Η αλήθεια είναι ότι οι δυνάμεις του κεφαλαίου είναι πολύ πιο ενισχυμένες ύστερα από την μνημονιακή περίοδο και τις βίαιες αλλαγές σε βάρος των δυνάμεων της εργασίας, κάτι που αποτυπώνεται και στη διατήρηση υψηλών επιπέδων κερδοφορίας. Δια μέσω της υπερβολικής έμμεσης φορολογίας αλλά και του υπέρογκου κρατικού δανεισμού διαμορφώθηκε το τελευταίο διάστημα ένα υπέρογκο επιδοματικό μοντέλο (επιστρεπτέες προκαταβολές, επιδοτήσεις μισθών και φουσκωμένων λογαριασμών ρεύματος και βενζίνης) στήριξης της κατανάλωσης και κυρίως στήριξης της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Είναι μια πολιτική που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και «φουσκώνει» το ΑΕΠ μέσω της κατανάλωσης (που είναι πλέον άνω του 90% του ΑΕΠ , κάτι που είναι πρωτοφανές παγκοσμίως) την ίδια ώρα που οι επενδύσεις παραμένουν καθηλωμένες. Κυρίως όμως, διαμορφώνει ένα νέο κύκλο τεράστιας αναδιανομής πλούτου από τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα προς το κεφάλαιο, μέσω της φορολόγησης και του πληθωρισμού που τρέχει στα πιο απαραίτητα είδη πολύ πάνω από το επίσημο 11,5%. Επομένως, μέσα από την ληστεία των λαϊκών στρωμάτων φουσκώνουν πρόσκαιρα οι τσέπες των ολιγαρχών (χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της ενέργειας όπου η Motor Oil του ομίλου Βαρδινογιάννη πενταπλασίασε τα κέρδη της, ή τα ΕΛΠΕ, που έχουν περάσει στην ιδιοκτησία Λάτση, που τα δεκαπλασιάσαν!) , χωρίς όμως να μπορεί να διαμορφωθεί ένα μοντέλο καπιταλιστικής συσσώρευσης με προοπτική.

Αντίθετα, δημιουργούνται προϋποθέσεις νέας βουτιάς στην κρίση και νέου κύκλου αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων. Το δημόσιο χρέος παραμένει το πρώτο με διαφορά στην ΕΕ με 190% του ΑΕΠ, το ιδιωτικό χρέος εκτινάσσεται και προσεγγίζει τα 260 δισ € με πρώτες τις οφειλές σε τράπεζες, την εφορία, τον ΕΦΚΑ και τους απλήρωτους λογαριασμούς. Το έλλειμμα έχει ανέβει στο 8,3% του ΑΕΠ με προοπτική ισχυρής ανόδου κυρίως λόγω της κρατικής επιδότησης στην ιδιωτική κερδοσκοπία, ενώ το κόστος δανεισμού ξεπέρασε το 4%. Πλάι σε αυτά αξίζει να προσθέσουμε ότι το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους θα αρχίσει να αυξάνεται από το 2023, ενώ η έξοδος από την «ενισχυμένη εποπτεία» δεν φέρνει ανακούφιση, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από την τριπλή εποπτεία της ΕΕ, την «κανονική» (ευρωπαϊκό εξάμηνο κλπ), των χωρών με χρέος άνω του 100% και των προαπαιτούμενων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Παράλληλα και ο ελληνοτουρκικός ανταγωνισμός μπαίνει σε νέα φάση όξυνσης. Η Τουρκία κλιμακώνει την αντιπαράθεση, όχι μόνο μέσω εμπρηστικών δηλώσεων αλλά και μέσω της ανακοίνωσης αδειοδότησης από την –περιορισμένης κυριαρχίας- κυβέρνηση της Λιβύης τουρκικής εταιρείας για να επιχειρήσει εντός των θαλάσσιων ζωνών που μονομερώς έχουν ανακηρύξει και που «συγκρούονται» με τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου. Από την άλλη η ελληνική αστική τάξη συνεχίζει να μετατρέπει περιοχές της χώρας σε πολεμικά ορμητήρια των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ για να εξασφαλίσει την στήριξη τους, αξιοποιεί τις συμμαχίες και τους αυξανόμενους εξοπλισμούς της, απειλεί για μονομερή αλλαγή των συνόρων μέσω της επέκτασης των χωρικών υδάτων τροφοδοτώντας τον άδικο και αντιδραστικό ανταγωνισμό και από τις δύο πλευρές για την μοιρασιά των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών στη θάλασσα, και την μοιρασιά των ενεργειακών πόρων και δρόμων, που αναβαθμίζονται ξανά εν μέσω ενεργειακής κρίσης και πολέμου. Παράλληλα, η συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο της Ουκρανίας συνεχίζεται και μονιμοποιείται με μεγαλύτερη ένταση. Πάνω σε αυτό το φόντο γίνονται και νέες αγορές εξοπλισμών, οξύνεται το κλίμα εθνικισμού και ρατσισμού με πρώτα θύματα τους πρόσφυγες που αντιμετωπίζουν περισσότερα τείχη και φράκτες, θανατηφόρες επαναπροωθήσεις, αλλά και διωγμούς, στέρηση δικαιωμάτων, επιθέσεις όσων είναι ήδη στη χώρα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μπήκε στην πρώτη γραμμή της πολιτικής αντιπαράθεσης το θέμα των υποκλοπών όπου οι καθεστωτικές δυνάμεις και τα συστημικά ΜΜΕ το αναδεικνύουν στο προσκήνιο ως εκτροπή και ως υπόθεση που αφορά και θίγει μόνο τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ ή άλλους συστημικούς πολιτικούς παράγοντες, στην πράξη όμως πρώτα και κύρια αφορούν τις δυνάμεις του κινήματος και με ιδιαίτερο τρόπο τις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής/ κομμουνιστικής αριστεράς και του α.α. χώρου. Οι μαζικές υποκλοπές και η επιχείρηση καθαγιασμού, γενίκευσης και «νομιμοποίησής» τους (ενδεικτική η αναφορά τους ως «επισυνδέσεις») αποτελούν μέρος του συνολικού αντιδημοκρατικού κατασταλτικού παροξυσμού όχι μόνο της κυβέρνησης της ΝΔ, αλλά συνολική έκφραση του σύγχρονου αστικού ολοκληρωτισμού με κοινοβουλευτικό μανδύα που εξελίσσει τις παλιές λειτουργίες χαφιεδισμού του αστικού κράτους. Και τα τρία κόμματα που κυβέρνησαν μνημονιακά και αντιλαϊκά τα προηγούμενα χρόνια (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ) έχουν ευθύνη και συμμετοχή στην λειτουργία των μηχανισμών αυτών και της αντιλαϊκής θωράκισης του συστήματος.

Συνολικά, η ένταση της ενεργειακής φτώχιας, ο πληθωρισμός και η ακρίβεια, η πιθανότητα κλιμάκωσης και πολλαπλασιασμού των εστιών του πολέμου και οι περιβαλλοντικές καταστροφές δημιουργούν βαριές επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο και τις συνθήκες ζωής της εργατικής τάξης και της λαϊκής πλειοψηφίας, αλλά και συνθήκες για μεγάλες συγκρούσεις και εξεγερσιακά γεγονότα. Το κοινωνικό ζήτημα σε όλες τις πτυχές του, είναι ο κεντρικός και καθοριστικός παράγοντας, τόσο για το αστικό πολιτικό σύστημα, όσο και για τις δυνάμεις της αριστεράς και του κινήματος.

Από την άλλη, η κατάσταση του κινήματος διακατέχεται από εναλλαγές άμπωτης και πλημμυρίδας. Σημαντικοί εργατικοί αγώνες «σκάνε» στο προσκήνιο (Μαλαματίνα, e-food, Cosco, ΛΑΡΚΟ, εκπαιδευτικοί κ.α.) ενώ ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η «ηλικιακή» τομή που εμφανίζεται στις πολιτικές και κοινωνικές συμπεριφορές με τη νεολαία να εμφανίζεται ως ένας κατεξοχήν πόλος δυσαρέσκειας, διαμαρτυρίας, αμφισβήτησης, έστω και με αντιφατικές μορφές. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι «δεν κουνιέται φύλλο» όπως συχνά λέγεται, αλλά ότι οι αγώνες εμφανίζονται σπασμωδικά, χωρίς σύνδεση μεταξύ τους και κυρίως χωρίς συνολική πολιτική στόχευση. Η αντιπαράθεση δύσκολα γενικεύεται σε πιο κεντρικά ζητήματα που αντικειμενικά μπορούν να ενώσουν διαφορετικά τμήματα του κινήματος, αλλά εγκλωβίζεται στα ζητήματα του χώρου. Στο τέλμα αυτό, σοβαρή ευθύνη έχουν οι δυνάμεις του ΚΚΕ, που περιορίζονται σε αγώνες διαμαρτυρίας, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους στην εκλογική κοινοβουλευτική ενίσχυση, ενώ το ΜΕΡΑ 25 μπορεί να κάνει την όποια εμφάνιση του στο κίνημα, δεν έχει όμως οργανική εμπλοκή στις διαδικασίες του, και κατά βάση κινείται μέσα στο αστικό σκηνικό θέλοντας να προβληθεί ως μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δύναμη που μπορεί να πετύχει ευνοϊκότερη διαχείριση.

Μπροστά στο διαφαινόμενο πολιτικό αδιέξοδο, ολοένα και πιο συχνά πέφτει στο τραπέζι το σενάριο μιας νέας «κεντροαριστερής» κυβέρνησης, που επί της ουσίας θα αφήσει άθιχτο τον πυρήνα της αστικής πολιτικής αμβλύνοντας μόνο ορισμένες ακραίες πλευρές του. Τόσο η εμπειρία της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η πλήρως συναινετική «αντιπολίτευσή» του στη ΝΔ άλλωστε δείχνουν, ότι πρόκειται για έναν διαχειριστή της ίδιας-αστικής-πολιτικής με άλλο μείγμα ίσως, αλλά ίδια ουσία και αποτελέσματα για το λαό. Για αυτό και χρειάζεται μέσα στο κίνημα μάχη ενάντια στις απόψεις που περιορίζουν την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση ΝΔ, και ακόμα χειρότερα μόνο με τον Κυρ. Μητσοτάκη, που ρίχνουν ξεκάθαρα νερό στον μύλο του ΣΥΡΙΖΑ.

ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

Σε αυτές τις συνθήκες είναι πολύ κρίσιμο να κτυπήσει συναγερμός στις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής και σύγχρονα κομμουνιστικής Αριστεράς και να μπουν μπροστά στη μάχη με συνολική ανατρεπτική λογική. Καμιά κοινοβουλευτική αναμονή! Δεν περιμένουμε τις εκλογές «για να φύγει ο Μητσοτάκης». Οργανώνουμε αποφασιστικά την λαϊκή πάλη σε ένα χειμώνα που για να μην είναι παγωμένος πρέπει να γίνει καυτός, με πάλη ενάντια στην φτώχεια, τον πόλεμο, τον ολοκληρωτισμό!

Η πάλη αυτή για να είναι αποτελεσματική πρέπει στην καρδιά της να έχει εκείνα τα πολιτικά καύσιμα που θα της επιτρέψουν να πάει τον αγώνα μέχρι τέλους. Το πρόγραμμα της εργατικής πολιτικής στη νέα εποχή, κατά την γνώμη μας πρέπει να στηρίζεται σε 3 βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους θα συναρθρώνονται και όλες οι επιμέρους διεκδικήσεις. Ένα πρόγραμμα που κατατίθεται στο ίδιο το μαζικό κίνημα ως πρόταση αγώνα και επομένως δεν τίθεται προς κάποια κυβέρνηση ή άλλο φορέα για να υλοποιηθεί.

1. Να χάσει το κεφάλαιο – να ζήσουμε εμείς!

Το πρωτοφανές κύμα ακρίβειας, η ραγδαία άνοδος του πληθωρισμού, η ενεργειακή φτώχεια και οι καθηλωμένοι μισθοί διαμορφώνουν μια πολύ πιεστική συνθήκη για τα λαϊκά στρώματα. Οι κομμουνιστές πρέπει να είναι πρωταγωνιστές σε όλες τις στιγμές της ταξικής σύγκρουσης, υποστηρίζοντας κάθε μικρή και μεγάλη μάχη και με συγκεκριμένο κάθε φορά πλαίσιο στόχων. Το ζητούμενο όμως είναι το περιεχόμενο των αιτημάτων να επιδιώκει τη μείωση της απόστασης ανάμεσα στην εργασία και το κεφάλαιο, την αλλαγή των συγκεκριμένων σχέσεων σε βάρος του κεφαλαίου, του εργοδότη, του κράτους. Μια τέτοια κατεύθυνση αιτημάτων δεν πλειοδοτεί απ’ τη σκοπιά της τακτικής πλευράς της διαπραγμάτευσης (π.χ. 10% αύξηση εσείς, 30% εμείς αδιαφορώντας αν την ίδια στιγμή τα κέρδη αυξάνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό). Αλλά έχει να κάνει κυρίως με την ποιοτική υπονόμευση αυτής της λογικής. Π.χ. να χάσει ο εργοδότης, να φορολογηθούν τα κέρδη, να χάσει το κράτος να ηττηθούν οι αστοί στην ανταγωνιστικότητα, στην παραγωγικότητα, στην ανάπτυξη με την δική τους έννοια και να νικήσουν οι εργάτες. Το κλειδί στο περιεχόμενο των αιτημάτων λοιπόν δεν είναι το «δεν πάει άλλο», αλλά το «να πάει αλλιώς». Μόνο το «αλλιώς» μπορεί να ενωθεί αποτελεσματικά και μαζικά με το «δεν πάει άλλο». Η υπεράσπιση επομένως της θέσης των εργατών όχι σαν πωλητών της εργατικής τους δύναμης αλλά σαν δημιουργών του πλούτου από το πολιτικό, αντικαπιταλιστικής πνοής, ανατρεπτικό εργατικό κίνημα και την πρωτοπορία του, είναι το ύψιστο καθήκον τους και εκεί συνίσταται η άλλη ποιότητα στην παρέμβαση τους, η οποία κακώς μέχρι σήμερα μετατίθεται συχνά στις πλάτες των οργάνων πάλης του οικονομικού αγώνα, όσο πολιτικό βάθος κι αν αυτός αποκτήσει στην διαλεκτική εξέλιξη του. Έτσι όμως διασαλεύεται και ο ρόλος αυτών των οργάνων και ο ρόλος της επαναστατικής οργάνωσης: Τα πρώτα οδηγούνται στην πολιτική λογοκοπία και βερμπαλισμό χωρίς αντίκρισμα τελικά στο απαιτούμενο «ένα βήμα μπροστά» από τους πραγματικούς συσχετισμούς και η δεύτερη συνδικαλιστικοποιείται.

2. Να ζήσουμε ελεύθερα ενάντια στον σύγχρονο ολοκληρωτισμό!

Στην σημερινή εποχή της παρατεταμένης καπιταλιστικής κρίσης, το κύριο για την αστική ιδεολογία δεν είναι να πείσει ότι ο καπιταλισμός είναι ο καλύτερος δυνατός κόσμος, αλλά ότι είναι ο μόνος δυνατός. Συνεπώς δίπλα και μέσα από την ακόμα μεγαλύτερη κρυφή οικονομική βία, ξεπηδά, γιγαντώνεται και αποκτά τη δική της αυτοτελή δυναμική, η επιβολή της καθημερινότητας του φόβου, και της ανοιχτής βίας του κεφαλαίου. Σε μια οικονομική «βάση» που υπόσχεται μόνο «πόνο και δάκρυα», δεν χωρούν παραχωρήσεις, «κοινωνικό κράτος», και η αυταρχική θωράκιση του κράτους προκύπτει ως το αναγκαίο συμπλήρωμα της αντεργατικής αντιλαϊκής πολιτικής. Από αυτή την σκοπιά, πρέπει να δούμε την μανιώδη προσπάθεια της Ν.Δ. για την πανεπιστημιακή αστυνομία, την διαρκή αστυνομοκρατία, την θωράκιση του νομικού οπλοστασίου, τις αλλεπάλληλες διώξεις των αγωνιστών και πολλά άλλα, και όχι σαν ένα «καπρίτισιο» της δεξιάς! Πολύ περισσότερο από αυτό το πρίσμα, πρέπει να δούμε την διεθνή ροπή προς αυταρχισμό και αστυνομοκρατία (βλ. αντιμετώπιση κινημάτων σε ΗΠΑ, Γαλλία, Χιλή κ.α.) ή την ντε φάκτο και ντε γιούρε θεσμοποίηση των αντιλαϊκών πολιτικών μέσω της δέσμευσης της οικονομικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια χωρίς εκλογές κτλ, μέσα από το θεσμικό οπλοστάσιο της Ε.Ε

Το λεγόμενο δημοκρατικό ζήτημα παραδοσιακά αποτέλεσε θρυαλλίδα ευρύτερων εξελίξεων, έτσι και σήμερα μπορεί να πυροδοτήσει μια απότομη έκρηξη του κινήματος. Μόνο που το σύγχρονο δημοκρατικό ζήτημα έχει έντονα και στην ουσία του ταξικό χαρακτήρα, και απαιτεί αντικαπιταλιστικό ανατρεπτικό απελευθερωτικό αγώνα και όχι λογικές «αριστερής» διαχείρισης. Για αυτό η σύγχρονη πάλη για «δημοκρατία και ελευθερία» δεν μπορεί να διεκδικεί την επιστροφή σε μια «καλή» προηγούμενη εποχή, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να υπάρξει, να περιορίζεται ή να ιεραρχεί κυρίως την «αντικατασταλτική» πάλη, χωρίς βέβαια να την υποτιμά, αλλά να θέσει στο επίκεντρο της συζήτησης -και πολύ περισσότερο της δράσης- την ανάγκη στρατηγικής απάντησης στη διαρκή αντιδραστικοποίηση της αστικής δημοκρατίας στην εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Με την ανάδειξη της ανώτερης δημοκρατίας, που είναι η εργατική δημοκρατία με τους εργατικούς – λαϊκούς θεσμούς της και τον αξιακό – νομικό πολιτισμό της.

3. Να μπλοκάρουμε τον πόλεμο! Να ζήσουμε ειρηνικά

Η εν εξελίξει σύγκρουση στην Ουκρανία καθώς και ότι αυτή δρομολογεί, κάνει τον κόσμο πιο σύνθετο, δημιουργεί περιθώρια για ρήγματα, αλλά θα ήταν λάθος να θεωρηθεί ότι απλώς απαιτεί την υποστήριξη του ενός ή του άλλου πόλου στην διεθνή σκακιέρα. Στην πραγματικότητα αναδεικνύει την απουσία ενός πόλου διεθνώς που θα μιλήσει για «ψωμί, δουλειά, δημοκρατία, ειρήνη, διεθνή αλληλεγγύη των εργατών και των λαών» και θα αντιπαρατεθεί στη θυσία για καπιταλιστικά κέρδη, τις πολεμικές δαπάνες, την εθνικιστική τύφλωση και φανατισμό, τη μετατροπή των νέων σε κρέας για τα κανόνια του πολέμου.

Η απάντηση των λαών, της εργατικής τάξης διεθνώς, των κινημάτων και της αριστεράς απέναντι στην τυραννική ηγεμονία των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ δεν μπορεί να είναι η Ρωσία ή η Κίνα, αλλά η επαναστατική απειλή από την αντιπολεμική αντιϊμπεριαλιστική δράση που πρέπει να αναπτυχθεί. Δεν μπαίνουμε κάτω από ξένες σημαίες, δεν διαλέγουμε ποτέ το δήθεν «μικρότερο κακό» ή τον λιγότερο επιθετικό καπιταλιστή.Αντίστοιχα και στον εν εξελίξει επικίνδυνο ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό, το κρίσιμο είναι η αποκάλυψη του άδικου χαρακτήρα του ανταγωνισμού και από τις δύο όχθες του αιγαίου, και κυρίως η εναντίωση στην δική μας αστική τάξη. Οι κομμουνιστές πρωτοστατούν στον αγώνα για την ειρήνη αλλά δεν περιορίζονται σε έναν άσφαιρο ειρηνισμό. Συνδέουν την αντιπολεμική δράση με την αντικαπιταλιστική πάλη, την ανατροπή των αστικών κυβερνήσεων και τη διεθνιστική κομμουνιστική στρατηγική.

ΓΙΑ ΕΝΑ ΤΡΙΤΟ ΡΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

ΚΑΙ ΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η παραπάνω πολιτική κατεύθυνση προκειμένου να πάρει σάρκα και οστά πρέπει να συνοδευτεί με μια μεγάλης έκτασης εξόρμηση των δυνάμεων μιας νέας κομμουνιστικής προοπτικής για την συσπείρωση δυνάμεων σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να αλλάξουν οι συσχετισμοί υπέρ της επαναστατικής αντίληψης. Η αναγκαιότητα ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού προγράμματος και κόμματος, του αντικαπιταλιστικού μετώπου και του ανατρεπτικού κινήματος της εργατικής τάξης προκύπτει όχι σαν αποτέλεσμα της δικής μας θέλησης, αλλά από την ανάγκη να οικοδομηθεί το αντίπαλο δέος σε μια πρωτοφανέρωτη ιστορική κατάσταση.

Πρώτα και κύρια μια νέα προσπάθεια τέτοιου χαρακτήρα πρέπει να αποκτήσει πόδια στους χώρους όπου ζουν και αναπνέουν οι σύγχρονοι κολασμένοι. Με συστηματική προσπάθεια για την πρωτογενή συσπείρωση δυνάμεων, το άνοιγμα της απεύθυνσης των κομμουνιστών σε όσο το δυνατόν πλατύτερες μάζες, το έμπρακτο σπάσιμο του φόβου στις γειτονιές και στους χώρους δουλειάς, την οικοδόμηση αγωνιστικών δεσμών με τις πιο πρωτοπόρες μάζες και το ξετύλιγμα αγωνιστικών διεκδικήσεων. Η κατεύθυνση αυτή είναι αποφασιστικής σημασίας για την διεύρυνση της εμβέλειας των κομμουνιστικών δυνάμεων αλλά και για τον απεγκλωβισμό εργατικών μαζών από την επιρροή της αστικής ιδεολογίας, του οπορτουνισμού και του αστικοποιημένου συνδικαλισμού. Όσο και αν είναι σαφές πως δεν μπορεί να υπάρχει πραγματικά μαζικό επαναστατικό ρεύμα σε μη επαναστατικές συνθήκες, άλλο τόσο πρέπει να είναι καθαρό πως η σημερινή κοινωνική σύνθεση και εμβέλεια των δυνάμεων που έχουν αναφορά σε μια νέα κομμουνιστική προσπάθεια δεν είναι αντικειμενική, αλλά μπορεί και πρέπει να αλλάξει. Με παρέμβαση (ή συγκρότηση νέων) συνελεύσεων γειτονιάς σε όλες τις λαϊκές συνοικίες, την συγκρότηση επιτροπών αγώνα σε δύσκολους χώρους του ιδιωτικού τομέα καθώς και σε όλους τους χώρους δουλειάς και κυρίως με τον ανεξάρτητο εργατοδημοκρατικού χαρακτήρα συντονισμό όλων αυτών των προσπαθειών σε ένα ανεξάρτητο κέντρο αγώνα που θα καταφέρει να πάρει την πρωτοβουλία των κινήσεων από τον υποταγμένο εργοδοτικό-κυβερνητικό συνδικαλισμό και το ημερολόγιο ήττας του, και θα χαράξει έναν σχεδιασμό που θα μπορεί να πηγαίνει τους αγώνες μέχρι τέλους.

Παράλληλα, σε μια κατεξοχήν πολιτική εποχή όπως η σημερινή, είναι προφανές ότι επείγει η συγκρότηση ενός πολιτικού ρεύματος αντικαπιταλιστικού χαρακτήρα που θα συγκρούεται με την ουσία της αστικής πολιτικής και όχι μόνο με επιμέρους αιχμές της, και θα μπορεί να τροφοδοτεί και να προσανατολίζει θετικά τους αγώνες. Με πολιτική συσπείρωση με βάση το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης, σαφή πολιτική οριοθέτηση από τα ρεύματα του παλιού και νέου ρεφορμισμού που θα εξασφαλίζει μεν την ανεξαρτησία της εργατικής πολιτικής, δεν θα μπαίνει όμως ανάχωμα στην αναγκαία ανατρεπτική κοινή δράση ακόμα και ετερόκλητων δυνάμεων. Πρέπει να είναι σαφές πως χωρίς την ανεξάρτητη πολιτική συγκρότηση ενός άλλου ρεύματος στην αριστερά, όσο μαχητικοί και συγκρουσιακοί αγώνες και να ξεσπάνε, αυτοί και δεν θα έχουν τα απαραίτητα πολιτικά καύσιμα για να πάνε μέχρι τέλους και θα λεηλατούνται πολιτικά από τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ, του ΜΕΡΑ 25 ή του ΚΚΕ.

Στην κατεύθυνση αυτή η πρωτοβουλία για ένα νέο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα πρέπει να παρέμβει τόσο στο κίνημα όσο και στο συνολικό πολιτικό μέτωπο, προκειμένου να αποτελέσει παράγοντα διεύρυνσης και ενίσχυσης-εξέλιξης-ανάπτυξης του αντικαπιταλιστικού μετώπου -άρα και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σήμερα-, ως ενός πρώτου βήματος σε αυτή την προσπάθεια και κυρίως στον ζητούμενο μέτωπο-πόλο της αντικαπιταλιστικής αριστεράς που επιδιώκουν οι δυνάμεις της πρωτοβουλίας μας, προκειμένου να συμβάλει στην ισχυροποίηση και τον ποιοτικό εξοπλισμό του ως δύναμη αποτελεσματικής αναμέτρησης με τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις που προωθεί η «Ιερή Συμμαχία» κυβερνήσεων-κεφαλαίου-ΕΕ-ΔΝΤ.

Καρδιά και πυροδότης όλων των παραπάνω μπορεί και πρέπει να αποτελέσει η ανώτερη στρατηγική ενοποίηση δυνάμεων για την κομμουνιστική απελευθέρωση στην εποχή μας. Το βάθος των αντιθέσεων κάνει αντικειμενικά πιο επίκαιρη τη «στρατηγική» απάντηση της επανάστασης και του κομμουνισμού. Η ανάγκη άλλης κοινωνίας του σοσιαλισμού/κομμουνισμού, η επαναστατική ανατροπή του σημερινού άδικου και καταστροφικού συστήματος, γίνεται ανάγκη επιβίωσης, καθώς ενδιάμεσες «λύσεις» μέσα στα πλαίσια της σημερινής κατάστασης δεν μπορούν να σταθούν. Το προηγούμενο διάστημα έγιναν βήματα στην συγκρότηση των Επιτροπών Βάσης της «Πρωτοβουλίας» και στη διαμόρφωση προγραμματικού περιεχομένου του νέου φορέα, μέσα από τη δουλειά των Ομάδων Εργασίας και τη διοργάνωση των θεωρητικών ημερίδων εργασίας και διαλόγου, αν και παραμένουμε σαφώς πίσω από τις ανάγκες της εποχής.

Η συνέχεια και σταθερή ανάπτυξη των βημάτων αυτών αποκτά αυτονόητα κρίσιμο χαρακτήρα. Με βάση τα παραπάνω για το επόμενο διάστημα προγραμματίζουμε συγκεκριμένα:

Α. Στις περιοχές στις οποίες δεν έχουν συγκροτηθεί ακόμα Επιτροπές Βάσης της Πρωτοβουλίας, σχεδιάζουμε τις συσκέψεις και κάνουμε τα απαραίτητα βήματα για την πραγματοποίηση ιδρυτικών συνελεύσεων των Επιτροπών Βάσης.

Β. Στις περιοχές στις οποίες ιδρύθηκαν στο α΄ εξάμηνο του 2022 Επιτροπές, να πιάσουμε το νήμα από τις συνελεύσεις και συσκέψεις που έγιναν με νέες συνελεύσεις μέσα στο επόμενο διάστημα (Οκτώβριος-Νοέμβριος) και με θέμα τις εισηγήσεις και τα κείμενα από τις 2 πρώτες ημερίδες καθώς και την παρούσα εισήγηση.

Γ. Στο πεδίο της προγραμματικής συζήτησης και διαμόρφωσης, χρειάζεται να σχεδιαστούν ενιαία οι κύκλοι συζήτησης-διαλόγου στη βάση των 5 θεματικών που έχουμε ορίσει. Όλα αυτά τα υλικά, εισηγήσεις και ως συμπύκνωση τους τα 5 κείμενα εργασίας αποτελούν το σχέδιο προγραμματικού περιεχομένου στην πορεία προς τη νέα οργάνωση, χρειάζεται να συζητηθούν οργανωμένα στο δυναμικό της Πρωτοβουλίας και σε συνδυασμό με τα αναγκαία οργανωτικά βήματα να αποτελέσουν τις πολιτικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για το επερχόμενο ιδρυτικό συνέδριο της νέας οργάνωσης.

Δ. Οργανώνουμε την 3η Ημερίδα εργασίας και διαλόγου της Πρωτοβουλίας (με τα θέματα της 5ης ομάδας εργασίας) που αφορά τα κρίσιμα ζητήματα μιας νέας κομμουνιστικής στράτευσης και οργάνωσης, των αρχών λειτουργίας της, των αντιλήψεων και κριτηρίων μιας σύγχρονης θεωρίας του επαναστατικού κόμματος, κλπ. Σχεδιάζουμε την ημερίδα αυτή στα τέλη Νοέμβρη 2022.

Ε. Καλούμε το δυναμικό της Πρωτοβουλίας να συμβάλλει αποφασιστικά στις μάχες και τα μέτωπα της περιόδου. Να πρωτοστατήσουμε μαζί με άλλους αγωνιστές/τριες στην οργάνωση της πάλης κατά της ακρίβειας και της φτώχειας που επιβάλλει η βάρβαρη αντιλαϊκή πολιτική, μέσα από τα ταξικά σωματεία, τις συλλογικότητες σε γειτονιές, επιτροπές αγώνα και πρωτοβουλίες στο μαζικό κίνημα. Στο αντιπολεμικό κίνημα που είναι ανάγκη να βγει πιο μπροστά και πιο αποφασιστικά ενάντια στην πολεμική απειλή στην περιοχή, ενάντια στον πόλεμο στην Ουκρανία, για ειρήνη και διεθνιστική αλληλεγγύη των λαών. Στις κινητοποιήσεις που εκτυλίσσονται και θα οργανωθούν ενάντια στην καταστολή, τον αυταρχισμό και την επίθεση ενάντια στο κίνημα και τους αγωνιστές αγωνίστριες, όπως στο ζήτημα της πανεπιστημιακής αστυνομίας, της απαγόρευσης και περιορισμού των διαδηλώσεων, τις δίκες και τις συλλήψεις για αγώνες, τις κυβερνητικές και δικαστικές απαγορεύσεις απεργιών, την καταστολή εργατικών αγώνων όπως στη Μαλαματίνα, την πάλη για τους ελεύθερους χώρους και την πόλη, αλλά και τα σοβαρά και ιδιαίτερα οξυμένα ζητήματα της βίας κατά των γυναικών, το αποτρόπαιο έγκλημα του κυκλώματος παιδοβιαστών, τους βιασμούς και την έμφυλη βία κάθε είδους.

Σε αυτή την κατεύθυνση, καλούμε όλο το δυναμικό της Πρωτοβουλίας να οργανωθεί στην «Ταξική Κίνηση για την Εργατική Χειραφέτηση» στην Αττική και στις αντίστοιχες στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα κ.α. για να συγκροτηθεί ένα ρεύμα ανυπότακτου εργατικού αγώνα μέσα στο εργατικό και συνδικαλιστικό κίνημα, με λογική αμφισβήτησης του πλούτου και της εκμετάλλευσης, για την εργατική πολιτική και τα συμφέροντα της τάξης, απέναντι στον αστικό συνδικαλισμό που υπηρετεί τα σχέδια κυβέρνησης-εργοδοσίας.

Αντίστοιχα, ο κόσμος της κομμουνιστικής αναζήτησης, το δυναμικό της πρωτοβουλίας μας, ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες και συγκυρίες έχει αξία και μεγάλη σημασία να συμβάλλει στην ενεργοποίηση, συζήτηση και δράση της αντικαπιταλιστικής πτέρυγας, των κινήσεων-συσπειρώσεων-παρεμβάσεων σε κλάδους και χώρους, όπως και στις αντίστοιχες κινήσεις στις γειτονιές και περιφέρειες, για να δυναμώσει η αντικαπιταλιστική, επαναστατική και σύγχρονα κομμουνιστική αντίληψη και ρεύμα στο εργατικό και λαϊκό κίνημα και την πολιτική πάλη του κόσμου της δουλειάς και της νεολαίας.

ΣΤ. Με το βασικό μας περιεχόμενο ξεδιπλώνουμε καμπάνια παρέμβασης στα κομβικά και κρίσιμα ζητήματα της περιόδου (φτώχεια-ακρίβεια, πόλεμος, αξίες ενάντια στο σάπιο σύστημα, ενέργεια, άλλο εργατικό κίνημα, κ.α.) με στίγμα τις σύγχρονες κομμουνιστικές απαντήσεις που προβάλλουμε ως πρωτοβουλία και στόχο μια δυναμικότερη εμφάνιση και παρέμβαση των ιδεών μας και της προσπάθειας μέσα στον κόσμο του αγώνα, τους εργαζόμενους και τη νεολαία.

Η Γραμματεία της Πρωτοβουλίας

15 Οκτωβρίου 2022

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: